Rośliny

Arnika górska to przedstawicielka rodziny astrowatych. Paradoksalnie – chociaż jest zaliczana do roślin trujących, niektóre jej właściwości znajdują zastosowanie w lecznictwie oraz przemyśle kosmetycznym. Rośnie w naszym kraju i podlega ochronie. W Polsce znana jest pod bardzo wieloma zwyczajowymi nazwami, takimi jak między innymi pomórnik, kupalnik górski oraz tranek górski. Generalnie rzecz biorąc, w warunkach naturalnych występuje na praktycznie całym kontynencie europejskim. Jej wysokość jest zróżnicowana i mieści się przeciętnie w przedziale pomiędzy piętnastoma centymetrami a sześćdziesięcioma. Łodyga odznacza się kolorem zielonym i jest delikatne omszona. Na jej szczycie umieszczony jest jeden koszyczek, zaś po bokach kolejne dwa (niekiedy cztery – ale to akurat rzadziej). Kwiaty posiadają kolor pomarańczowożółty albo też żółty. Na obszarach nizinnych czas kwitnienia arniki górskiej przypada na czerwiec, natomiast w górach kwitnie ona w sierpniu. Lubi dobrze naświetlone stanowiska.

Barwinek pospolity jest przedstawicielem rodziny toinowatych. Spotkać go można praktycznie wszędzie na kontynencie europejskim – wyjątek w tym względzie stanowią jedynie kraje skandynawskie. Rośnie także i w naszym kraju, przy czym zaznaczyć trzeba, iż jest objęta ochroną – jednakże częściową. Największym dla niej zagrożeniem jest człowiek, który niszczy jej stanowiska – wykopuje ją, a następnie sadzi u siebie w ogrodach. Odznacza się ona bowiem bardzo wieloma walorami dekoracyjnymi. Tym bardziej, że w uprawie nie należy do roślin bardzo prostych. Chociaż jest zaliczana do trujących, niektóre jej właściwości znajdują zastosowanie w lecznictwie. Na wysokość w sprzyjających warunkach osiąga nawet metr. Jej kwiaty mają kolor albo fioletowy, albo też niebieski, natomiast ich średnica oscyluje w granicach dwóch i pół centymetra. Barwinek pospolity jest wieloletnią rośliną. Czas jego kwitnienia przypada na okres pomiędzy miesiącami marcem oraz majem. Jego kwiaty zaliczane są do owadopylnych.

Kopytnik pospolity jest reprezentantem rodziny kokornakowatych. Jest to jedna z naszych rodzimych roślin. Bardzo często spotkać można ją w parkach, uprawia się ją również w ogrodach – w jednym i drugim przypadku w charakterze okrywowego gatunku. Dawniej miała także bardzo szerokie zastosowanie w lecznictwie, jednakże kiedy zostały odkryte jej trujące właściwości, zaprzestano stosowania jej w zielarstwie. Jest byliną. Na kontynencie europejskim jest jedynym z przedstawicieli rodzaju o nazwie kopytnik. Oprócz tego w naturalnych warunkach występuje jeszcze na Syberii. Jest gatunkiem płożącym się po ziemi. na wysokość natomiast osiąga przeciętnie od dziesięciu centymetrów do piętnastu. Liście charakteryzują się nerkowatym kształtem. Są one błyszczące, mają kolor ciemnej zieleni, w dotyku natomiast są skórzaste. Kwiaty z kolei mają postać dzwonkowatą. Owocem rośliny jest torebka składająca się z ośmiu komór. Roślina preferuje stanowiska cieniste. Rośnie w zaroślach oraz lasach, głównie liściastych.

Kąkol polny jest przedstawicielem rodziny goździkowatych. Nie jest to nasz rodzimy gatunek, aczkolwiek na tereny polskie trafił jeszcze w prehistorycznych czasach. Kiedyś występował u nas bardzo pospolicie, dzisiaj natomiast spotkać go można zdecydowanie rzadziej. Jest to roślina trująca – i to na dodatek bardzo. Takimi właściwościami wykazują się wszystkie jej części. Trująca jest zarówno dla zwierząt, jak i dla ludzi. Nie mniej jednak znajduje zastosowanie w zielarstwie. Łodyga osiąga na wysokość przeciętnie około dziewięćdziesięciu centymetrów. Jest bardzo rozgałęziona. Liście charakteryzują się lancetowatym kształtem. Kwiaty są pojedyncze i wieńczą łodygi. Owocem tej rośliny jest torebka. Kąkol polny jest rośliną jednoroczną. Czas jej kwitnienia przypada na okres pomiędzy miesiącami czerwcem i lipcem. Ciekawostką jest to, że obecnie występuje ona tylko na rolnych uprawach – nigdzie indziej się jej nie spotyka. Jest tak zwanym właściwym chwastem polnym (czyli – mówiąc inaczej – segetalnym).

Czworolist pospolity jest rośliną, której klasyfikacja – w zależności od źródła – jest bardzo zróżnicowana. W związku z powyższym można się spotkać z informacjami, iż należy ona do którejś z trzech rodzin, a mianowicie melantkowatych, liliowatych albo trójlistowatych. W warunkach naturalnych spotkać można ją na różnych terenach na kontynentach europejskim oraz azjatyckim. Występuje także i w naszym kraju, gdzie jest niesamowicie pospolita. Jest zaliczana do trujących, a takimi właściwościami wykazują się wszystkie jej elementy ze wskazaniem na owoce oraz kłącza. Nie mniej jednak są kraje, gdzie jest wykorzystywana w charakterze rośliny leczniczej. Jest byliną. Wysokość, jaką osiąga, mieści się w przedziale pomiędzy dziesięcioma centymetrami a czterdziestoma. Liście znajdują się jedynie na górnej części łodygi. Na jej szczycie natomiast znajduje się tylko jeden kwiat. Owocami rośliny są jagody posiadające średnicę około jednego centymetra. Czas jej kwitnienia z kolei przypada na miesiąc maj.

Gnidosz błotny to przedstawiciel rodziny zarazowatych. Występuje w naszym kraju. Polska Czerwona Księga Roślin zakwalifikowała go jako gatunek narażony na wyginięcie. Jest to roślina, której przeciętna wysokość mieści się w przedziale pomiędzy dwudziestoma centymetrami a sześćdziesięcioma. Jej łodyga jest w środku pusta, prawie wcale nie ma na niej liści. Kwiaty natomiast mają postać grona, jednakże bardzo luźnego. Kolor mają zbliżony do fioletowego z wyraźnie różowym odcieniem. Owocem gnidosza błotnego jest torebka. Roślina ta zaliczana jest do półpasożytów. Wyposażona jest w specjalne ssawki, dzięki którym może ona wrastać w korzenie roślin rosnących w bliskim jej sąsiedztwie. Pozbawia ich w ten sposób cennych soli mineralnych. Ponadto jest trująca. Czas jej kwitnienia przypada na okres pomiędzy miesiącami majem oraz lipcem. Jeżeli chodzi o biotop, lubi stanowiska o wysokim stopniu wilgotności. Z tego też powodu rośnie na torfowiskach oraz na podmokłych łąkach. Jest miododajną rośliną.

Związki śluzowe oraz związki saponinowe są bardzo ważnymi związkami pochodzącymi z ziół. Zioła takie jak babka zwyczajna, dziewanna, siemię lniane, prawoślaz oraz lipa posiadają bardzo dużo związków śluzowych. Zioła posiadające te związki wchodzą w skład leków mających działanie przeciwzapalne, nawilżające, osłaniające oraz zmiękczające. Dzięki tym właściwościom bardzo skutecznie zapobiegają nadmiernemu parowaniu wody z naskórka skóry, łagodzą podrażnienia skóry, ułatwiają odksztuszanie flegmy w przypadku suchego kaszlu. Związki saponinowe należą do substancji pieniących dzięki czemu mogą skutecznie zwiększać przepuszczalność błon komórkowych czyli ułatwiają przenikanie substancji czynnych z ziół do głębokich warstw skóry. Wyciągi ziołowe z takich ziół jak na przykład mydlnica lekarska dodawane są do szamponów i odżywek stosownych w pielęgnacji słabych i łatwo wypadających włosów. Środki z dodatkiem mydlnicy lekarskiej należą do jednych z tych które działają bardzo łagodnie a jednocześnie skutecznie na skórę.

Pośród innych związków jakie znajdują się w ziołach można wyszczególnić takie jak związki flawonowe i garbnikowe, fitohromy oraz bisabolol. Związki flawonowe mają duży wpływ na uszczelnienie naczyń krwionośnych włosowatych. W związki flawonowe szczególnie bogaty jest kwiat nagietka i to właśnie ten kwiat wchodzi w sklad wielu kremów uszczelniających naczynia krwionośne i zapobiegających powstawaniu żylaków. Związki garbnikowe wpływają pozytywnie na skórę poprzez działanie bakteriobójcze i ściągające, wzmacniające ścianki naczyń krwionośnych. Dziurawiec zwyczajny, pokrzywa, tymianek, rozmaryn i lawenda lekarska należą do ziół bardzo bogatych w związki garbnikowe. Fitohromy czyli hormony roślinne mają zbawienny wpływ na układ hormonalny człowieka. Hormony roślinne należą do bardzo bezpiecznych hormonów i w zasadzie nie wywołują skutków ubocznych. Bisabol występujący między innymi w rumianku ma właściwości które łagodzą wszelkie podrażnienia skóry, działają na nią ochronnie, dezynfekują oraz zmiękczają.

Jaki jest skład chemiczny ziół ?Zioła mają liczne zastosowania i są wykorzystywane na różne sposoby. Wykorzystuje się je również coraz częściej w produkcji kosmetyków tak zwanych ekologicznych które są bardzo cenione i poszukiwane przez osoby dbające o swą urodę. W przemyśle kosmetycznym wykorzystuje się praktycznie całe rośliny czyli ich części nadziemne takie jak łodygi, liście, kwiaty i nasiona oraz części podziemne czyli korzenie i kłącza a niekiedy tylko poszczególne substancje które są wyizolowane z ziół. Ponieważ komórki niektórych ziół mają budowę zbliżoną do komórek ludzkich przygotowane wyciągi z tych ziół bez żadnych problemów wnikają w ludzką skórę na tyle głęboko że pobudzają ją do większej aktywności a poprzez to skóra szybciej się regeneruje. Dzięki systematycznemu stosowaniu ziół można utrzymać swój organizm w doskonałej kondycji a jednocześnie umożliwiają jego odnowę. W ziołach znajduje się mnóstwo witamin, makroelementów i mikroelementów, związki śluzowe, związki saponinowe, kwasy organiczne, kwas salicylowy i kwas krzemowy, glikozyty, olejki eteryczne, związki flawonowe i związki garbnikowe, hormony roślinne oraz bisabol.

d tego w jakich warunkach rośnie roślina zielna, od rodzaju gleby i sposobu nawożenia, odpowiedniej pory zbiorów roślin, sposobów suszenia i przechowywania ziół zależy skład i właściwości ziół. Bardzo ważna sprawą decydująca o tym czy roślina zielna będzie miała takie a nie inne właściwości w przypadku niektórych roślin to pora ich zbioru i to nie tylko pora roku ale również w niektórych przypadkach pora dnia. Zioła w swym składzie posiadają bardzo dużo substancji czynnych dzięki którym mają takie a nie inne działanie na organizm ludzki. Do najważniejszych substancji czynnych można zaliczyć alkaloidy, antrazwiązki, fenole, flawonoidy, gorycze, antocyjany, garbniki i inne. Alkaloidy są bardzo liczną grupą substancji organicznych i należą do najważniejszych roślinnych substancji czynnych. Alkaloidy mogą wywierać na organizm ludzki bardzo duży wpływ a ich działanie niekiedy może być na tyle gwałtowne że spowoduje zgon gdyż na przykład kumaryna lub strychnina są bardzo trujące i mają bardzo duży, negatywny wpływ na tkankę nerwową. Zazwyczaj alkaloidy zawarte w takich roślinach jak pieprz, papryka, herbata mają pozytywny wpływ na organizm jak również są pożyteczne.