Rośliny

Rodzina liliowatych zaliczana jest do roślin jednoliściennych. Wszyscy przedstawiciele tej rodziny w warunkach naturalnych występują tylko i wyłącznie na półkuli północnej. Tym, co między innymi wyróżnia je spośród wielu innych roślin jest fakt posiadania tak zwanej cebuli właściwej. Starsze systematyki do rodziny liliowatych klasyfikowały również niektóre rośliny drzewiaste oraz kłączowe. Jeżeli chodzi o ich występowanie, to mogą rosnąć zarówno jako pojedyncze egzemplarze, jak i w grupach. Kwiaty wszystkich liliowatych są owadopylne. Niektóre – aby przywabić owady – wydzielają eteryczne olejki. Różnią się od siebie także i rozmiarami – niektóre spośród nich mogą być naprawdę bardzo duże – i te właśnie gatunki są najbardziej cenione z ogrodniczego punktu widzenia. Owocami tych roślin mogą być albo jagody, albo torebki. Reprezentantów tej rodziny spotkać można w bardzo urozmaiconych biotopach, aczkolwiek z reguły preferują oni raczej nasłonecznione stanowiska oraz o niezbyt dużej wilgotności.

Lilia bulwkowata jest jedną z przedstawicielek rodziny liliowatych. W naszym kraju w naturalnych warunkach spotkanie tej rośliny zaliczane jest do rzadkości, w związku z czym figuruje na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski, gdzie zakwalifikowana została jako gatunek rzadki i zagrożony wyginięciem. Warto przy tej okazji nadmienić, iż rozmaite jej odmiany są bardzo chętnie hodowane w ogrodach. Jeżeli chodzi o wygląd zewnętrzny, to posiada ona tylko jedną łodygę, która charakteryzuje się tym, że jest bardzo gruba oraz masywna. Jeśli warunki są sprzyjające, może osiągnąć wysokość sięgającą nawet i metra, jednakże zazwyczaj jej wysokość oscyluje w granicach pięćdziesięciu centymetrów. Kwiaty tej rośliny są spore i odznaczają się pomarańczowym kolorem. Średnica każdego spośród nich wynieść może nawet do dziesięciu centymetrów. Lilia bulwkowata wytwarza również cebulki, natomiast jej owoc posiada postać torebki. Kwitnienie tej rośliny przypada na okres pomiędzy miesiącami czerwcem a lipcem.

Kanianka koniczynowa przynależy do rodziny kaniankowatych. Generalnie rzecz biorąc, jej ojczyzną jest Europa Zachodnia. Spotkać ją jednakże można także i w Europie Środowej, gdzie trafiła na przełomie stuleci dziewiętnastego oraz dwudziestego. Zadomowiła się także i w naszym kraju. Zaliczana jest do grona trujących roślin. Najbardziej szkodliwa jest z punktu widzenia rolników – na uprawach traktuje się ją niczym zwykły chwast, albowiem wpływa na obniżenie jakości tychże upraw. Co więcej, może także sprawić, że je całkowicie zniszczy. Walką z nią do najłatwiejszych nie należy, aczkolwiek jest możliwa oraz – co najważniejsze – skuteczna. Łodyga tej rośliny osiąga przeciętną wysokość około metra. Jest ona dość mocno rozgałęziona, ponadto charakteryzuje się również tym, że nie ma na niej liści. Kwiaty zbierają się tutaj w pęczki. Czas kwitnienia kanianki koniczynowej przypada na okres pomiędzy miesiącami czerwcem oraz wrześniem. Wyposażona jest w specjalne ssawki. Jest ona bowiem pasożytem.

Konwalia majowa to przedstawicielka rodziny myszopłochowatych, chociaż jeszcze do niedawna klasyfikowana była do rodziny konwaliowatych. Jest to gatunek występujący w naszym kraju i chociaż znajduje się pod ochroną, i tak jest zrywana. Ponadto często hoduje się ją również w ogrodach. Zaliczana jest do grona roślin trujących – takimi właściwościami odznaczają się jej liście. Ogólnie rzecz biorąc, jest często spotykana w bardzo wielu miejscach na ziemskim globie. Łodyga osiąga przeciętnie wysokość mieszczącą się w przedziale pomiędzy dwudziestoma centymetrami a trzydziestoma – jest z tym różnie, w zależności od odmiany. Liście są większe aniżeli łodygi. Kwiaty mają kształt małych, charakterystycznych dzwoneczków, a są koloru białego. Odznaczają się również tym, że wydzielają piękny aromat. Z tego też powodu wyciągi z nich bardzo często wykorzystywane są w przemyśle kosmetycznym. Owocami konwalii majowej są jagody, jednakże nie pojawiają się one zbyt często. Mają średnicę do dwunastu milimetrów.

Pływająca po wodzie roślina zachwycająca pięknym kwiatem i potężnymi liśćmi. Nazwę swą wiktoria królewska zawdzięcza oczywiście królowej Wiktorii, na cześć, której nazwę tę otrzymała po odkryciu jej przez Schomburgka na wodach Amazonki. Roślina ta ma może pochwalić się największymi liśćmi wśród roślin wodnych. Średnica spokojnie leżącego na tafli wody liścia wynosi około stu osiemdziesięciu centymetrów. Przypomina on nieco patelnię z lekko wygiętą ku górze krawędzią liścia. Indianie obserwujący wiktorię nazwali ją ptasią patelnią, chociaż bardziej stosowna byłaby chyba nazwa ptasia wanna. Woda, która zbiera się po deszczu w liściu służy ptakom do mycia się. Równie okazały jest kwiat wiktorii królewskiej. Mierzy około czterdziestu centymetrów średnicy. Życie kwiatu jest bardzo krótkie. Wynurza się on spod wody w formie pąku, ma to miejsce nocą, kiedy bielutki płatki rozchylają się, aby o wschodzi słońca zamknąć kielich i schować pod wodą. Po zachodzie słońca pąk znowu wynurzy się spod wody, ale kwiat będzie miał kolor różowy. Wydziela on bardzo intensywny zapach przyciągający zapylające go chrabąszcze. O wschodzi słońca znowu zniknie pod wodą, aby tam dojrzeć i przekształcić się w owoc.

Wodna roślina, której kwiat jest symbolem wiecznej miłości. Lotos wpisał się w religię i tradycję ludów czczących Buddę i Brachmę. Budda miał się narodzić w kwiecie lotosu, dlatego kwiat tej rośliny uważany jest za święty. Bóg Brahma przedstawiany jest w hinduskich świątyniach na tle tegoż kwiatu. W Indiach lotos jest, bowiem symbolem wiecznej miłości. Naturalny środowiskiem występowania lotosu orzechodajnego są śródlądowe wody Azji tropikalnej. Ma on dwa rodzaje liści, jedne wystające tuż nad taflą wody, a drugie wznoszące się wysoko ponad lustro wody, nawet dwa metry. Jeszcze wyżej pną się kwiaty lotosu. Kwiaty mogą mieć kolor biały, czerwony lub różowy. Przyciągają swoim zapachem i urzekają pięknem dużych, nawet mających trzydzieści pięć centymetrów średnicy, kwiatów. W widach Nilu występuje inny lotos, nazywany egipskim. Kwiaty mają kolor biały i kwitną tylko nocą. Po czterech nocach obumierają. Zakwitające w tym samym czasie kwiaty zwiastowały nadchodzącą porę urodzajów. Lotos był kiedyś dobrodziejstwem dla najuboższej części mieszkańców, ponieważ z jego nasion wyrabia się mąkę.

Tocja alpejska jest przedstawicielką monotypowego rodzaju o nazwie tocja – jest to rodzina zarazowatych. W naturalnych warunkach występuje na górskich obszarach kontynentu europejskiego. Rośnie również i w naszym kraju, gdzie od lat pięciu podlega ścisłej ochronie. Nie należy sugerować się jej nazwą, albowiem nie występuje ona w ogóle w Tatrach. Poza tym u nas spotkany jest tylko jeden spośród paru jej podgatunków. Łodyga osiąga wysokość mieszczącą się przeciętnie w przedziale pomiędzy dziesięcioma centymetrami a czterdziestoma, rzadziej osiąga wysokość wynoszącą pół metra. Liście odznaczają się jajowatym kształtem. Kwiaty natomiast są dość drobne oraz w żółtym kolorze. Rosną one w kącikach liści. Tocja alpejska zaliczana jest do roślin pasożytniczych. Posiada specjalne przyssawki, dzięki którym pozbawiać może innych roślin wody wraz z solami mineralnymi. Czas jej kwitnienia przypada na okres pomiędzy miesiącami czerwcem oraz sierpniem. Zaliczana jest ona ponadto do roślin miododajnych.

Zagorzałek późny jest przedstawicielem roślin trędnikowatych. Zaliczany jest do pasożytów. Wyposażony jest on w specjalne ssawki, co umożliwia mu pobieranie z innych roślin wody wraz z solami mineralnymi. Ponadto roślina ta wykazuje trujące właściwości. W naszym kraju jest ona bardzo rozpowszechniona – przede wszystkim na obszarach nizinnych. Spotkać ją można przede wszystkim na pastwiskach oraz łąkach, gdzie jest traktowana w kategoriach chwastu. Preferuje stanowiska wilgotne. Wysokość jej łodygi mieści się w przedziale pomiędzy dwudziestoma centymetrami a pięćdziesięcioma. Liście są raczej drobne. Odznaczają się one kształtem delikatnie lancetowatym. Kwiatostan z kolei jest jednostronny. Kwiaty posiadają postać kielichów. Owocem tej rośliny jest torebka o podłużnej formie. Czas kwitnienia zagorzałka późnego przypada na okres pomiędzy miesiącami lipcem oraz październikiem. Niekiedy bywa on mylony z zagorzałkiem wiosennym, którego to z kolei można spotkać przede wszystkim pośród łanów zbóż.

Łuskiewnik różowy jest rośliną, której klasyfikacja nie jest jednoznaczna, a mianowicie z tego powodu, że jedne źródła zaliczają ją do rodziny trędnikowatych, natomiast inne – do zarazowatych. W naszym kraju jest to bardzo pospolity gatunek. Łuskiewnik różowy jest pasożytem, który dzięki ssawkom pozbawia korzenie innych roślin wody wraz z solami mineralnymi. Pasożytuje tylko i wyłącznie na drzewach oraz krzewach liściastych ze wskazaniem na olszę, topolę oraz leszczynę. Wyjątek stanowią jedynie Tatry, gdzie roślina ta jest pasożytem przede wszystkim świerków. Charakteryzuje się ona między innymi tym, że większą część miesięcy w ciągu roku przebywa pod ziemią. Pęd na wysokość może liczyć sobie maksymalnie dwadzieścia pięć centymetrów. Odznacza się on kolorem różowym – stąd też taka, a nie inna nazwa tej rośliny. Kwiaty także posiadają różową barwę oraz grzebieniowaty kształt. Łuskiewnik różowy jest byliną. Czas jego kwitnienia z kolei przypada na okres pomiędzy miesiącami marcem oraz majem.

Arnika górska to przedstawicielka rodziny astrowatych. Paradoksalnie – chociaż jest zaliczana do roślin trujących, niektóre jej właściwości znajdują zastosowanie w lecznictwie oraz przemyśle kosmetycznym. Rośnie w naszym kraju i podlega ochronie. W Polsce znana jest pod bardzo wieloma zwyczajowymi nazwami, takimi jak między innymi pomórnik, kupalnik górski oraz tranek górski. Generalnie rzecz biorąc, w warunkach naturalnych występuje na praktycznie całym kontynencie europejskim. Jej wysokość jest zróżnicowana i mieści się przeciętnie w przedziale pomiędzy piętnastoma centymetrami a sześćdziesięcioma. Łodyga odznacza się kolorem zielonym i jest delikatne omszona. Na jej szczycie umieszczony jest jeden koszyczek, zaś po bokach kolejne dwa (niekiedy cztery – ale to akurat rzadziej). Kwiaty posiadają kolor pomarańczowożółty albo też żółty. Na obszarach nizinnych czas kwitnienia arniki górskiej przypada na czerwiec, natomiast w górach kwitnie ona w sierpniu. Lubi dobrze naświetlone stanowiska.

Barwinek pospolity jest przedstawicielem rodziny toinowatych. Spotkać go można praktycznie wszędzie na kontynencie europejskim – wyjątek w tym względzie stanowią jedynie kraje skandynawskie. Rośnie także i w naszym kraju, przy czym zaznaczyć trzeba, iż jest objęta ochroną – jednakże częściową. Największym dla niej zagrożeniem jest człowiek, który niszczy jej stanowiska – wykopuje ją, a następnie sadzi u siebie w ogrodach. Odznacza się ona bowiem bardzo wieloma walorami dekoracyjnymi. Tym bardziej, że w uprawie nie należy do roślin bardzo prostych. Chociaż jest zaliczana do trujących, niektóre jej właściwości znajdują zastosowanie w lecznictwie. Na wysokość w sprzyjających warunkach osiąga nawet metr. Jej kwiaty mają kolor albo fioletowy, albo też niebieski, natomiast ich średnica oscyluje w granicach dwóch i pół centymetra. Barwinek pospolity jest wieloletnią rośliną. Czas jego kwitnienia przypada na okres pomiędzy miesiącami marcem oraz majem. Jego kwiaty zaliczane są do owadopylnych.